SITUACIÓN: Serra de Sobia – Quirós e Teverga (Asturias)

PUNTO DE PARTIDA: Porto Ventana (1.587 m)

ACCESO: Na A – 8 collemos a saída de Trubia e logo aquí a AS – 228 . En Caranga collemos á dereita ata o porto Ventana.

HORARIO: 5/6 horas

DISTANCIA: 17 km

DESNIVEL ACUMULADO: 515 m de subida / 1025  m de baixada

DIFICULTADE: Media

TIPO DE RUTA: Travesía

MAPAS: I.G.N. – 77 – I – II – IV

DESCRICIÓN DA RUTA: Saímos do porto Ventana (1.578 m) pola pista que vai a Ricabo. Neste tramo o camiño vai facendo lixeiras subidas e baixadas, pasa xunto a ermida de Trobaniello (1.547 m) é pouco despois, nunha curva cerrada á dereita, temos que deixar a pista para coller un sendeiro que se interna polo monte.

Este tramo, baixa a través de monte baixo ata o alto de Garrafe (1.412 m) onde collemos un antigo sendeiro que sobe pola ladeira do pico Garrafe, no primeiro tramo e logo en chan. Imos a cabalo entre terras de Teverga e Quirós, con fermosas e amplas vistas, chegando así ao cimbro de Busbigre (1.489 m) onde unha pista baixa a Villa de Sub, e logo polo antigo camiño a Páramo.

Seguimos o camiño ata a braña de Llandurria, subindo en dirección noroeste a Cueñe de la Forcada (1.750 m), dende a que xa vemos o cume de Las Saleras. A partir de aquí temos o terreo é máis incómodo, con moitas fendas, polo que debemos camiñar con precaución. No cume, temos boas vistas do Ferreirúa, Ventana, Ubiña, Peña Rueda e a Serra do Aramo.

Baixamos cara ao norte, en dirección ao cimbro de Los Fuexos (1.582 m) onde, parte un sendeiro que baixa a Fresnedo, pasando pola braña do mesmo nome. Logo o sendeiro tórnase en ampla pista seguindo polo val abaixo entre prados con cabanas e cadras cercados de frondosas.

Unha vez en Fresnedo, seguimos por estrada asfaltada ata conectar coa que sobe ao porto Ventana. Uns tres centos metros estrada arriba atópase Cueva Huerta onde remata esta travesía.

OUTRAS OPCIÓNS:

Pódense visitar unhas covas de pinturas rupestres as cales se chega collendo un sendeiro que parte da pista que sobe a Fresnedo, a poucos metros do cruce da estrada que sobe a Ventana.

Tamén se pode baixar por camiño sinalizado dende Cueva Huerta a San Martín de Teverga a través dun fermoso entorno de frondosas.

———————————————————————–

PONTO DE SAÍDA

PEÑA LAS SALERAS

Data: 20 de Maio
Hora de saída: 07:00 h
Lugar: Cordal de La Sobia - Teverga (Asturias)

——————————————–

V concentración de sendeirismo de Asturias e Galicia

Contacto: 607 429 454

xogossantalla@gmail.com

ORGANIZA: G. M. y Aire Libre PEÑA FURADA de Navia

SITUACIÓN: Euskal Herria (Duranguesado)Parque Natural de Urkiola

PUNTO DE PARTIDA: Atxarte (300 m)

ACCESO: Na estrada BI – 623 que vai de Durango a Otxandio, uns dous quilómetros antes do porto de Urkiola en dirección a Otxandio.

HORARIO: 6/7 horas

DESNIVEL: 1.300 m

DISTANCIA:

DIFICULTADE: Media

TIPO DE RUTA: Travesía

MAPA: I.G.N. – 87 – II

SINOPSE: O Parque Natural de Urkiola foi declarado como tal o 29 de decembro de 1989 coa finalidade de asegurar a súa protección e conservación dos recursos naturais mantendo e potenciando ao mesmo tempo as explotacións tradicionais destas montañas.

O Parque está constituído pola serra de Aramontz, os Montes del Duranguesado e a serra de Arangio. A paisaxe de Urkiola posúe un alto grao de humanización debido ao uso e ocupación do territorio dende tempos inmemoriais.

DESCRICIÓN DA RUTA: Xunto ao aparcadoiro collemos un sendeiro que nos achega a un faial, seguindo de fronte, non facendo caso dun pequeno sendeiro que sobe á esquerda, que é o que sobe ao primeiro esporón.

Seguimos adiante ata adentrarnos nun pequeno piñeiral, onde atopamos uns arames que temos que cruzar e moi axiña veremos o Aitzxiki (790 m), arriba á esquerda, separado do Alluitz por un cimbro que, será a seguinte dirección a seguir collendo un sendeiro difuso que sobe á esquerda entre silvas. Ao comezo por sendeiro de pedras e logo por terreo herboso ata chegar ao cimbro de Artola (634 m).

Xunto ao letreiro indicativo de Alluitz, xiramos á dereita para pasarmos a vertente nordeste desta mole e subir en zigzag pola pendente aba de herba e rochedo .

Despois de hora e media chegamos ao cume do Alluitz (1.040 m), dende o cal vemos todo o cristeirío que nos queda ademais de fermosas vistas do Gorbeia, Urkiola, Oiz e todo o Duranguesado. Logo dun pequeno descanso, comezamos a baixar cara a crista, onde xa é visible o famoso Paso del Diablo (Infernuzubi), mentres nos achegamos, vemos que o paso non é tan difícil como pensábamos.

Aínda que ten unha boa caída vertical pola cara Sur, pasmos sen dificultade, quen queira pode evitar este paso baixando un pouco e bordeando. Tras superar o Paso del Diablo, chegamos a unha pequena ladeira herbosa, onde nos espera unha cativa trepada por un sendeiro que non está moi claro, pero de seguida chegamos á aresta.

A partir de aquí, non temos ningunha complicación e seguimos ata chegar a Santa Bárbara, solo teremos que baixar nalgúns puntos e buscar o camiño máis cómodo gozando desta aérea travesía.

Pasamos xunto a punta de Larrano(957 m) chegando a ermida de Santa Bárbara despois de hora e media de cristeirío. Este é o primeiro punto onde se pode deixar o percorrido, baixando cara á dereita ao val de Mendiola. Como a nosa intención non é esa, seguimos adiante en dirección ao Anboto, tendo que subir por un descampado volvendo a atopar outro faial, que atravesamos, saíndo cara á dereita para enfrontarnos ao segundo tramo de cristeirío. Seguímolo sen ningunha complicación ata chegar ao cume de Elgoin (1.158 m).

Diante temos o Anboto, vendo o derradeiro tramo que nos queda por recorrer para chegar ao cume. Despois de máis de catro horas de andaina, acadamos o cume do Anboto

Facemos unha parada e baixamos polo camiño normal que vai ao cimbro de Asuntze (876 m) e a fonte Pol Pol e dende esta seguimos ao porto de Urkiola onde hai un centro de interpretación do Parque.

Texto orixinal de: Zorion Alberdi e Roberto Unanue

Tradución: Xoán A. Monasterio

————————————————————

PONTO DE SAÍDA

SITUACIÓN: Araba e Bizkaia - Parque Natural del Gorbeia

PUNTO DE PARTIDA: Pagomakurre (880 m)

ACCESO: Dende Villaro (Areatza) parte unha pista que sobe a Pagomakurre.

HORARIO: 6/7 horas

DESNIVEL: 600 m

DISTANCIA:

DIFICULTADE: Media

TIPO DE RUTA: Travesía

MAPA: I.G.N. – 87 – III

SINOPSE: O parque ocupa 20.016 hectáreas de praderías, bosques e rochedo, sendo un dos espazos protexidos máis extensos de Euskadi.

DESCRICIÓN DA RUTA: Fronte ao hostal de Pagomakurre (870 m), no extremo da zona recreativa o camiño intérnase no pinabetal, a miúdo enlamado, buscando pasos alternativos polo bosque. O sendeiro vai facéndose máis nítido a medida que sobe. Cruza unha pista manténdose con tendencia á dereita onde un antigo camiño de carro era usado para transporte de carbón. Rodeamos a cerca xirando á esquerda para, desta maneira, achegarnos ao rochedo. No alto podemos distinguir o Ojo de Atxular (1.115 m), serpeando o sendeiro que nos leva á porta de Itxina.

Cruzado este espectacular paso, baixamos cara ao cavouco ata acadar un cruce. Pola esquerda vaise á Arraba, camiño que colleremos á volta, de fronte seguimos a Supelegor por camiño totalmente sinalizado. O sendeiro baixa dando voltas pola labiríntica Itxina, cruzando carboeiras e chabolas en ruínas nun entorno kárstico. Un paso entre rochas ofrécenos un novo cruce á esquerda, as covas de Axlaor, pero nós seguimos pola dereita baixando ata a entrada da cova Supelegor (975m). No interior habitan gran variedade de morcegos.

Volvemos de Supelegor polo mesmo camiño ata o cruce que nos leva a Arraba. O sendeiro balizado lévanos por un paraxe inhóspito pasando a espectacular sima de Lezabaltz de máis de corenta metros de altura. Saímos do bosque para chegar as praderías de Landanagusieta onde o rochedo mestúrase con prados. Nun alto temos a chabola de José Mari Olabarría, o derradeiro pastor de Itxina, situámonos en Kexardi, unha das brañas máis importantes do Parque. Sobre os cercados o sendeiro serpexa entre a rocha, bosque e buratos ata acadar o cimbro de Kargaleku (1.115 m), lugar onde se cargaba neve das neveiras de Gorosteta e o carbón de Itxina.

O camiño, amplo, sae as campas de Arraba onde faremos unha parada. Logo collemos o camiño enfiando a liña de bidueiros  que atravesa a campa de norte a sur. Na metade da campa deixamos á dereita a fonte e refuxio de Elorria ou Elorriaga proseguindo ata o paso de Aldape (1.180 m) que se abre entre o cantil e as penas de Gatzarrieta. Saímos a parte alta de Zastegui onde un menhir é testemuña dende a prehistoria do mítico camiño de Egiriñao.

As praderías de Eguiriñao(1.092 m), a sombra do vello faial son unha boa mostra do Parque do Gorbeia en miniatura. Existen vario refuxios e pegado a rocha do Aldamín a capela de Elurretako Ama ou, a Señora das Neves onde se celebraba misa todos os domingos na presenza dos pastores cos seus cans, e enfronte a fonte de Lekuotz. Subimos ata o cimbro de Aldamiñospe (1.325 m), punto onde se xuntan as abas do Aldamín (1.376 m) e o Gorbeia (1.481 m), ao que chegamos logo de subir a forte pendente que nos falta.

Desandamos o camiño ata Aldamiñospe onde, no mesmo cimbro sobe un sendeiro que vai a o Aldamín (1.376 m). Seguimos en dirección leste ata un  cimbro formado entre o Aldamín e a pena Dulao, máis pequena á dereita. Deixando atrás as estribazóns do Aldamín baixamos pola pendente herbosa, por sendeiro que pasa por riba do refuxio de Gaztedi ata situarnos en Aldamiñape (955 m).

Temos varias opcións collendo a que segue en dirección a Arimegorta onde temos situado nun pequeno outeiro un túmulo duns 20 m de diámetro e 2 de alto, da idade de bronce onde está a cámara do dolmen Errekatxuetako Atxa. As praderías esténdense polo cimbro de Arimegorta (905 m) onde se sitúa o refuxio de Aginalde entre un paraxe de teixos onde un deles está catalogado como árbore singular ao que se lle calcula unha idade de 700 anos.

Deixando o túmulo á nosa esquerda seguimos o camiño que cruza o regato de Arimegorta e baixa a Leixarreta onde existe unha fonte e un fermoso teixo. Tamén temos un refuxio e un freixo catalogado como Árbore Singular. O sendeiro segue entre a caliza para levarnos ao famoso paso de Atxuri, un pouco esvaradío si está mollado máis, de escaso perigo. Entre capudres e espiños baixamos para pasar a lugares dominados por coníferas e especies autóctonas de faias, carballos, bidueiros e acivros.

Chegamos a unha pista cha onde existe unha zona forestada de Alerces de Xapón e Ciprés Lawson cruzando o regato de Uguna por unha ponte de madeira para logo subir lixeiramente, deixando á dereita a Calera de Errekarte, forno que servía para producir cal a partir de pedra caliza, chegando así ao Centro de Acollida do Humedal.

Dende este lugar temos uns dous quilómetros e medio, por pista, ata o porto de Barazar (604 m).

————————————————————-

PONTO DE SAÍDA

SITUACIÓN: Laredo (Cantabria)

PUNTO DE PARTIDA: N – 634 (140 m)

ACCESO: Pola autoestrada A – 8 dirección Bilbao. Despois de pasar as saídas de Laredo temos a saída a Oriñón – Liendo (km164). Seguimos un par de quilómetros pola la estrada vella e vemos un espazo a nosa esquerda cuxo orixe está nun antigo tramo de estrada habilitada como lugar de aparcamento.

HORARIO: 4/5 horas

DESNIVEL: 340 m

DISTANCIA TOTAL: 8 km

DIFICULTADE: Baixa

TIPO DE RUTA: Ida e volta

MAPA: I.G.N. – 36 – IV

SINOPSE: O macizo do Candina destaca pola súa proximidade ao mar e po las formacións calcáreas, cubertas de lapiaces e dolinas. Pero a maior peculiaridade radica en que dispón das únicas abutreiras situadas sobre o mar, ao estar os farallóns rochosos directamente situados sobre o mesmo. O escarpado do monte faino parecer máis alto do que é en realidade, xa que cos seus 480 metros é sensiblemente máis baixo que o preto monte Cerredo (máis de 600 metros).

DESCRICIÓN DA RUTA: Dende este lugar de aparcamento, máis ben ao remate do mesmo, temos que identificar unha senda que se introduce na espesura de fentos con orientación perpendicular á estrada, que sobe de forma decidida pola bagoada situada ao norte. Ao pouco superamos unha cancela para o gando e avanzamos por un sendeiro moi marcado e bastante empedrado entre aciñeiras e carrascas.

Ao cabo duns 15 minutos de subida podemos tomarnos un pequeno respiro ao chegar a un pequeno cimbro. De fronte observamos un bloque rochoso (non é o Candina, aínda falta moito) e aos nosos pés unha bagoada a que habemos de baixar seguindo o camiño.

Na baixada vemos aparecer outra bagoada á nosa dereita aínda máis fonda. Tras acadar a parte baixa o camiño volve a ascender polo outro lado da bagoada, a medida que a vexetación arbustiva vai desaparecendo e queda limitada a matogueira, xirando á esquerda cara á parte inferior dun pequeno fronte rochoso. No remate do mesmo, o camiño vira á dereita para deixarnos contemplar unha nova bagoada e un novo macizo. Contaremos outros 15 minutos dende o primeiro cimbro ata este segundo.

Bordeamos a nova bagoada, ocupada por aciñeiras pola parte sur, en dirección a un cartel explicativo esnaquizado e un panel asinalado que no nos sirve para a excursión de hoxe. Continuamos bordeando agora cara ao norte, en lixeira ascensión e ao pouco, nos arredores dun bo exemplar de aciñeira, o camiño xira algo á dereita meténdose por un paso estreito ata chegar a unha campa na que pacen algúns animais domésticos.

O bloque montañoso sitúase agora máis ben á esquerda e cara a el segue o sendeiro que se esfumiña por momentos. Como orientación deberemos seguir a bagoada pola súa parte esquerda, en lixeira ascensión e case sen cambiar de dirección respecto á que traíamos. Se no nos trabucamos chegaremos a unha zona na que aparecen restos de grandes muros de pedra que parecen un xacemento arqueolóxico máis, en realidade, trátase dos restos dunha antiga explotación mineira. De fronte temos as primeiras vistas sobre o mar, aínda que con impedimento da última parte do bloque montañoso.

Seguindo pola senda chegamos ao que era o antigo camiño de servizo da explotación mineira collendo cara á esquerda ascendendo unhas decenas de metros ata chegar ao punto onde temos a vista xeral do macizo de Candina. Unha especie de circo pedregoso na que o monte Candina aparece cara ao noroeste, identificable polo vértice xeodésico.

Pola esquerda podemos identificar a senda pola que volveremos de volta do noso recorrido circular e á esquerda una ruta marcada con pintura marela que recomendamos ignorar, aínda que conduce a unhas vistas espectaculares o avance é moi dificultoso e podemos gozar de vistas similares máis adiante. Continuamos polo antigo camiño mineiro en leve descenso cara a unha bagoada que constitúe o fondo do monte Candina. Ao cabo duns centos de metros podemos descubrir na ladeira dereita unhas grandes furnas coñecidas como Ojos del Diablo.

Dende o final do camiño é moi fácil desviarse cara a estas furnas, dende as que teremos inesquecibles imaxes da coñecida como Ballena de Sonabia (entrante rochoso que se introduce no mar) e sobre unha gran extensión de perfil costeiro e marítimo, incluíndo o monte Cerredo que citábamos anteriormente. Os abutres e incluso algún alimoche son compañeiros inseparables nesta zona, contrastando o seu voo sobre o azul do mar.

Dende este punto as rutas esfumíñanse existindo varias opcións de continuar a camiñada. A que propomos consiste en regresar ata o punto onde remata o sendeiro mineiro e continuar practicamente polo centro da gran bagoada, deixando a dolina máis profunda á esquerda. Se seguimos en esta dirección veremos case de fronte (un tanto á esquerda) un pequeno depósito de plástico con auga para o gando. Alcanzamos o mesmo e podemos tomar dúas opcións. Pola opción máis ao norte chegamos a un pico xemelo do Candina (e incluso uns metros máis alto), e dende aí chegamos a este último polo propio cordal.

A segunda opción é descubrir entre os fentos a senda que sobe directamente ao Candina. Como referencia temos que mirar á parte máis alta da bagoada e contar 3 faias de dereita á esquerda. A senda diríxese case de forma directa á central, pasa xunto a mesma e acada o penedo que constitúe o Monte Candina.
As vistas dende este punto son moi amplas. Ademais dos vales interiores, teremos unha boa perspectiva do monte Cerredo e a costa vasca. Os Ojos del Diablo, a ría do Asón, escoltada polo puntal da Salvé de Laredo e o monte Buciero de Santoña, o val de Liendo, sen excluír un amplo panorama mariño.

Para continuar temos que baixar uns metros e seguir a senda principal de ascensión, con orientación sur que descende moi paulatinamente, e non cara á bagoada senón case paralela ao cordal ata saír a unha nova bagoada que non vimos ata agora. As illadas marcas de pintura vermella e branca son de gran axuda.
Continuamos pola parte superior dereita da bagoada e chegamos a unha zona de grandes rochas moi preto xa do antigo sendeiro mineiro. Tratamos de alcanzar o mesmo pola senda correcta. Unha vez conseguido, non queda máis que desandar o andado.

Texto orixinal: Javier Gómez Crespo - Tradución: Xoán A. Monasterio

————————————————————————-

PONTO DE SAÍDA

ORGANIZA: Club Peña Trevinca

LUGAR: Serra de Ancares

ACTIVIDAD: Saída de Burbia para percorrer todo o cordal subindo aos cumes dende o Mostallar ata Pena Rubia, vivaqueando preto do nacemento do río Porcarizas. Chegada a Vilarello.

Está aberta a inscrición para o fin de semana nas Rías Baixas
Para formalizar a inscrición hai que ingresar a cantidade de 30 € por persoa na conta de Pena Tallada en
La Caixa 2100 - 4949 - 61 - 2200061287

————————

Aloxamento no Hotel Combarro

PREZOS: Aloxamento + Almorzo = 22,5 €  por persoa

Transporte: Socios/as: 20 € - Non socios/as: 30 €

Barco a Ons: 10 €

SITUACIÓN: Amieva (Asturias)

PUNTO DE PARTIDA: Km 2,4 da estrada que sobe de Ceneya a Amieva (440 m)

ACCESO: Dende Cangas de Onís pola N - 625 que sobe ao Pontón. En Ceneya collemos á estrada que sobe a Amieva

HORARIO: 6/7 h

DESNIVEL: 700 m de subida / 870 m de baixada

DISTANCIA:            14 km

DIFICULTADE: Media TIPO DE RUTA: Travesía

MAPA: I.G.N. – 55 – III

SINOPSE: En Ceneya, (Amieva), comeza o desfiladeiro de Los Beyos, un enorme e espectacular entallamento que chega ata Cobarcil, en Sajambre. O primeiro tramo, de Ceneya e Puente Vidosa sitúase entre os derrubes do pico Carriá e o pre Cornión onde se atopa o Pico Canillín. Asoman aldeas penduradas do abismo de forma inverisímil tendo en Puente Vidosa a espectacular fervenza de Agüasalió,

DESCRICIÓN DA RUTA: Esta é a subida da xornada, onde temos que superar uns 700 metros de desnivel en 6 quilómetros, o que ven sendo unha subida preto do 12 % sen ningún descanso ata o cimbro de Ordés. Saímos da estrada para coller unha pista de terra que sobe cara ao Sur baixo a encosta do Canillín. Temos un ramal á dereita que leva a fermosa braña de Lleremundi, o cal rexeitamos para seguir subindo pola pista principal. O camiño, de pendente constante, fai numerosas revoltas, unhas cincuenta, nos primeiros tramos entre arborado ata que chegamos ao cimbro de Ordés (1.140 m).

Ante nós ábrese unha panorámica de postal onde resalta o pico Tiatordos, así como o Carriá, Peña Subes e un montón máis de cumes.

Dende este lugar seguimos cara ao Oeste, por terreo incómodo, de pedregais para chegar a cabana de Joniella (1.075 m) onde xiramos levemente á dereita para pasar polos Joyos del Canillín, enormes pedregais batuxados de arborada. Sen ningún sendeiro marcado. Camiñamos por espeso bosque escollendo os mellores pasos ata que se abre un claro dende o cal vemos o modesto cume do Canillín.

O Pico Canillín non sobresae pola súa altura, está máis baixo que o cimbro de Ordés, pero as impresionantes vistas sobre os Beyos que nos amosa, son impagables.

De volta pasamos, de novo, preto da cabana de Joniella, dirixíndonos dende este lugar cara ao sur. Este tramo de camiño realízase polo medio dun frondoso faial onde non existen camiños pero, non prantexa ningún problema para avanzar polo medio deste fermoso bosque. É posible, neste lugar, atoparse con algún Trasgu, máis non debemos preocuparnos porque son inofensivos.

Baenu é unha planicie colgada sobre os Beyos, mesturada de verdes praderías e extensos bosques, con cabanas espalladas polo entorno, algunhas delas en bastante mal estado de conservación. A paz existe en Baenu, só a interrompe o son do vento.

No remate das brañas, xunto a un pequeno regato, atopamos a fonte de Prau Ríu, preto dunhas cabanas entre arborada. Faldreamos cara ao Oeste ata achegarnos as cadras máis lonxanas è, dende a última xiramos á esquerda, cara a muralla, para asomarnos ao enorme precipicio onde parte a Senda de la Cruz, usada por pastores e rabaños.

Tomamos precaucións, si o camiño está mollado, na baixada ata a braña Redonda, seguindo ata o leito do río, que cruzamos por unha pequena ponte de formigón, onde temos unha femosa fervenza. Superado este paso, o camiño avanza ata un curioso cimbro entre rochas, para despois baixar entre o bosque á estrada onde collemos o asfalto, para camiñar por el, uns 800 m ata Puente Vidosa.

———————————————————————————————————————————————–

PONTO DE SAÍDA